Start Aktualności Strajk - referendum strajkowe
Strajk - referendum strajkowe PDF Drukuj Email
Wpisany przez W.S.   
wtorek, 05 marca 2019 22:29

Zgodnie z definicją ustawową, strajk polega na zbiorowym powstrzymaniu się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego interesów określonych w art. 1 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Za strajk może być więc uznana jedynie akcja mająca charakter zbiorowy, polegająca na powstrzymaniu się od wykonywania pracy, która ma na celu rozwiązanie sporu zbiorowego dotyczącego warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych. Jeżeli akcja nie posiada choćby jednej z ww. cech, nie może zostać uznana za legalny strajk.

Ustawa nakazuje organizacji związkowej, aby podejmując decyzję w sprawie przeprowadzenia strajku wzięła pod uwagę współmierność żądań do strat związanych ze strajkiem. Jednocześnie, ze względu na fakt, że strajk jest bardzo ostrą formą protestu pracowniczego, jego ogłoszenie musi być poprzedzone rokowaniami i mediacją. Strajk może być zorganizowany bez przeprowadzenia tych dwóch etapów jedynie w przypadku, gdy pracodawca swym bezprawnym działaniem uniemożliwił przeprowadzenie rokowań lub mediacji, a także w wypadku, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy z prowadzącym spór działaczem związkowym. Przez bezprawne działanie pracodawcy należy rozumieć między innymi: utrudnianie bądź uniemożliwianie działaczom związkowym dotarcia na miejsce rokowań albo mediacji, odmowa wzięcia udziału w rokowaniach bądź mediacji, przerwanie albo odraczanie podjęcia rokowań bądź mediacji z błahej przyczyny, uporczywe przedłużanie rokowań bądź mediacji, bojkotowanie bądź szykanowanie mediatora. Strajk taki dla swej legalności wymaga jednak przeprowadzenia referendum zakończonego uzyskaniem odpowiedniej frekwencji i większości oraz zachowania ustawowego terminu jego ogłoszenia.

Udział w strajku jest dobrowolny, nikt nie może być zmuszany do wzięcia w nim udziału. Pracownik nie może być poddawany presji zarówno przez organizatora strajku, jak i przez pracodawcę.

Niedopuszczalne jest zaprzestanie pracy w wyniku akcji strajkowej na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa. Prawo do strajku nie przysługuje pracownikom zatrudnionym w organach władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej, sądach oraz prokuraturze. Przez administrację samorządową należy rozumieć część administracji publicznej, działającej na wszystkich stopniach zasadniczego podziału terytorialnego kraju – w gminie, powiecie, województwie - wykonującej zdecentralizowaną część zadań publicznych. Na administrację samorządową składają się organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, a więc rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa, organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego - wójtowie (burmistrzowie, prezydenci), zarządy powiatów i województw z ich przewodniczącymi, starostami i marszałkami wraz z aparatem pomocniczym - urzędami gmin, starostwami powiatowymi, urzędami marszałkowskimi. Mając na uwadze powyższą definicję administracji samorządowej, należy jednoznacznie stwierdzić, iż prawa do strajku nie mają pracownicy urzędów marszałkowskich, starostw powiatowych oraz urzędów gmin, jak również osoby wchodzące w skład organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego. W świetle powyższego nie może być natomiast wątpliwości, iż prawo do strajku przysługuje zarówno nauczycielom, jak i pracownikom administracji i obsługi zatrudnionym w samorządowych szkołach i placówkach oświatowych.

Nieosiągnięcie porozumienia rozwiązującego spór zbiorowy w postępowaniu mediacyjnym otwiera drogę do zorganizowania akcji strajkowej.

Strajk ogłaszany jest po uzyskaniu zgody pracowników i innych osób uprawnionych do jej wyrażenia. Zgoda wyrażana jest w głosowaniu (referendum). Referendum przeprowadza się na podstawie uchwały zarządu oddziału (zał. 6). O terminie referendum należy poinformować pracodawców (zał. 6a). Referenda są przeprowadzane przez komisje referendalne powoływane przez właściwe zarządy ognisk (zał. 6b). Komisje referendalne w szkołach, w których nie ma członków związku, powołuje prezes oddziału na podstawie upoważnienia udzielonego przez zarząd oddziału. W skład takiej komisji winien wchodzić członek zarządu oddziału jako jej przewodniczący (zał. 6e).

Oddział ZNP organizujący referendum ma prawo żądać od pracodawcy informacji niezbędnych do jego przeprowadzenia. Pracodawca ma m.in. obowiązek udostępnienia na żądanie oddziału ZNP imiennej listy osób uprawnionych do wzięcia udziału w referendum, o którą to listę należy wystąpić do dyrektorów poszczególnych szkół i placówek (zał. nr 6c). W przypadku odmowy udostępnienia takiej listy konieczne będzie jej sporządzenie przez komisję referendalną.

Do ogłoszenia strajku konieczne jest, aby w głosowaniu w danej szkole/placówce wzięło udział co najmniej 50% uprawnionych do tego osób. Przy ustalaniu czy warunek ten został spełniony bierze się pod uwagę liczbę ważnych kart do głosowania wrzuconych do urny. Karty ważne to takie, które są zgodne z ustalonym przez zarząd oddziału wzorem i opatrzone pieczęcią oddziału ZNP. Osobami uprawnionymi do wzięcia udziału w referendum są:

1) pracownicy danej szkoły/placówki,

2) inne niż pracownicy osoby wykonujące pracę zarobkową, o których mowa w art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych,

3) osoby, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.

Strajk zakładowy ogłasza organizacja związkowa po uzyskaniu zgody większości głosujących, jeżeli w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50% uprawnionych do głosowania. Strajk wielozakładowy ogłasza organ związku wskazany w statucie po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników w poszczególnych zakładach pracy, które mają być objęte strajkiem, jeżeli w głosowaniu w każdym z tych zakładów wzięło udział co najmniej 50% pracowników.

Podczas liczenia głosów za albo przeciw organizacji strajku bierze się pod uwagę jedynie głosy ważne. Głos jest ważny, jeżeli znak „x” postawiono w kratce obok słowa „tak” albo w kratce obok słowa „nie” umieszczonego pod pytaniem referendalnym.

Głos jest nieważny jeżeli:

- na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce jednocześnie obok słów „tak” i „nie” umieszczonych pod pytaniem referendalnym, albo znaku tego nie postawiono obok żadnego z tych słów,

- karta do głosowania została przekreślona lub przedarta.

Referendum przeprowadzane jest przez komisję referendalną. Z przebiegu referendum komisja sporządza protokół, który przekazywany jest zarządowi oddziału (zał. 6d). Ogłoszenie strajku następuje na co najmniej 5 dni przed jego planowanym rozpoczęciem.

 
Designed by vonfio.de